|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Het bevolkingsonderzoek wordt georganiseerd door de Vlaamse overheid, samen met het Regionaal Screening Centrum (RSC) voor borstkankerpreventie, de huisartsen, gynaecologen en radiologen en het Lokaal Gezondheidsoverleg (LOGO). In Vlaanderen zijn er vijf RSC’s namelijk, in Antwerpen, Brugge, Brussel, Gent en Leuven; er zijn 26 LOGO’s. Het Gentse RSC werkt samen met de volgende zeven LOGO’s : Gent, Meetjesland, Roeselare-Tielt, Schelde-Dender, Waasland, Zuid-Oost-Vlaanderen en
Zuid-West-Vlaanderen. De regio LOGO-Waasland telt tien gemeenten: Beveren, Kruibeke, Lochristi, Lokeren, Moerbeke, Sint-Gillis-Waas, Sint-Niklaas, Stekene, Temse en Wachtebeke.
1.2.1 Borstkanker vroegtijdig opsporen is de boodschap. Borstkanker is de meest voorkomende kanker bij vrouwen. De oorzaken van borstkanker zijn nog onbekend. Door een vroegtijdige opsporing en behandeling van borstkanker vergroot de kans op genezing. Nog al te vaak wordt borstkanker pas in een ver gevorderd stadium aan het licht gebracht. Door een systematisch bevolkingsonderzoek zal de sterfte door borstkanker op termijn dalen.
1.2.2 Programma’s voor vroegtijdige opsporing van borstkanker bestaan in veel Westerse landen. Meer en meer Europese landen sluiten zich aan bij de ‘Europese richtlijnen’ voor een georganiseerd borstkankeronderzoek. In België werkten Vlaanderen, Wallonië en Brussel elk een programma uit.
Het onderzoek richt zich tot vrouwen van 50 tot en met 69 jaar (die in regel zijn met de ziekteverzekering). Vrouwen die in behandeling zijn voor borstkanker, worden opgevolgd door hun behandelende arts en hoeven dus niet deel te nemen aan het onderzoek.
Het is de bedoeling van de Vlaamse overheid dat alle vrouwen van 50 tot en met 69 jaar er een gewoonte van maken om elke twee jaar een gratis ‘screeningsmammografie’ te laten nemen. Een ‘mammografie’ is een röntgenfoto van de borsten, waarop het borstweefsel zichtbaar wordt. Kleine gezwellen die nog niet zichtbaar zijn met het blote oog of niet voelbaar (kleiner dan 1 cm) zijn, kunnen met een mammografie ontdekt worden. Met ”screening” wordt hier bedoeld dat de vrouw op
het ogenblik van het onderzoek geen klachten of symptomen van borstkanker heeft.
De ziekteverzekering en de Vlaamse overheid financieren het bevolkingsonderzoek volledig. Sinds 15 juni 2001 geldt een derdebetalersregeling voor het nemen van een ‘screeningsmammografie’. Dit betekent dat de radioloog rechtstreeks door de overheid wordt betaald, waardoor je zelf niet hoeft te betalen.
Om deel te nemen aan het gratis bevolkingsonderzoek kan je een screeningsmammografie enkel laten nemen in een erkende radiologische dienst. De overheid heeft aan de hand van Europese kwaliteitsrichtlijnen voor toestellen en deskundigheid van het personeel een aantal radiologische diensten erkend voor het nemen van een screeningsmammografie. Je bent vrij te gaan naar om het even welke erkende radiologische dienst in Vlaanderen. De lijst van de erkende diensten wordt
regelmatig bijgewerkt en kan je vinden in bijlage en op de website van de Vlaamse overheid www.wvc.vlaanderen.be/kanker. Ook de artsen en gemeentebesturen weten welke diensten erkend zijn.
Er zijn twee manieren/sporen om een ‘screeningsmammografie’ te laten nemen. 1ste spoor: je gaat naar je huisarts of gynaecoloog en vraagt of voor jou een screeningsmammografie aangewezen is. De arts zal je advies geven. Indien je in aanmerking komt voor het bevolkingsonderzoek zal je arts je doorverwijzen naar een erkende radiologische dienst. Op het aanvraagformulier dat je van je arts meekrijgt, wordt duidelijk vermeld dat het om een
‘screeningsmammografie’ gaat. (Tijdens de consultatie bij de radioloog mogen geen andere onderzoeken uitgevoerd worden. ) 2de spoor: na verloop van tijd zullen de vrouwen die tot dan toe geen screeningsmammografie lieten nemen vanuit het Regionaal Screening Centrum Gent een persoonlijke uitnodigingsbrief ontvangen. Na het maken van een afspraak bij een erkende radiologische dienst, kan de vrouw een screeningsmammografie laten nemen. Ze dient de
uitnodigingsbrief mee te nemen. Deze procedure zal elke twee jaar herhaald worden bij vrouwen die in de loop van deze twee jaar geen screeningsmammografie lieten nemen via de eerste manier. * Het Regionaal Screening Centrum (RSC) ook wel Centrum voor Preventie en Vroegtijdige Opsporing van Kanker (Universiteit Gent) genoemd, krijgt opdracht van de Vlaamse overheid om in samenspraak met het Lokaal Gezondheidsoverleg Waasland (LOGO-Waasland) het bevolkingsonderzoek in je regio te
organiseren.
Je meldt je op de afspraak bij de radioloog met het voorschrift van de arts of de uitnodigingsbrief van het RSC, je SIS-kaart, een kleefbriefje van het ziekenfonds en vroeger genomen mammografieën (je kan deze halen bij je arts). Het is nodig dat je de naam van je arts opgeeft zodat hij het resultaat van het onderzoek kan opvolgen. Je toestemming wordt gevraagd om je gegevens anoniem te verzamelen. Dit gebeurt ofwel bij je arts ofwel bij de radioloog. Er wordt je een kleedhokje
aangewezen en je gevraagd je bovenlichaam te ontbloten. De dag van het onderzoek gebruik je best geen talkpoeder of deodorant. Zij kunnen een vertekend beeld geven op de foto’s. Laat je halssierraden thuis en gemakkelijkst is een lange broek of rok aan te trekken. Indien je ervoor opteert dat het onderzoek wordt uitgevoerd door een vrouwelijke radiologe dan informeer je daar best naar bij het maken van de afspraak. Het nemen van de mammografie verloopt als volgt. Je legt je borst op een
steunplaat, waarin de röntgenfilm zit. De borst wordt dan met een andere plaat aangedrukt. Dat kan onaangenaam zijn, maar het is nodig om een scherpe foto te kunnen maken en het is snel voorbij. Er worden twee foto’s van elke borst gemaakt: een boven-onder en een schuine opname. Zodra de foto’s van beide borsten gemaakt zijn, worden ze gecontroleerd op hun technische kwaliteit. Het is van groot belang dat de opname scherp is en dat de volledige borst op de foto staat. Het hele
onderzoek, met aan- en uitkleden erbij, duurt hooguit een half uur. Alles verloopt rustig en vertrouwelijk.
De kwaliteitsnorm van dit bevolkingsonderzoek volgt de strenge Europese richtlijnen voor screeningsmammografie. Elke erkende radiologische dienst gebruikt enkel goed gecontroleerde apparatuur, bediend door speciaal daartoe opgeleid personeel. Elke radiologische dienst in Vlaanderen die door de overheid erkend is om een ‘screeningsmammografie’ te maken, heeft een contract met één van de vijf erkende Regionale Screening Centra (RSC). De radioloog zal na het opmaken van zijn verslag alle foto’s
doorsturen naar het erkend Regionaal Screening Centrum. Daar worden de foto’s door een tweede radioloog opnieuw beoordeeld en wordt ook de technische kwaliteit opnieuw nagegaan. Komen beide radiologen tot een verschillende vaststelling, dan wordt het advies van een derde radioloog gevraagd. Zo wordt het risico op een foutief resultaat tot een minimum beperkt.
Binnen de drie weken na het onderzoek krijg je per post bericht over het resultaat van de mammografie. De arts, die je verwees of door jou aangeduid werd, krijgt tevens het resultaat samen met de foto’s toegestuurd. Wat wordt vermeld in de brief die je van het RSC ontvangt? Er wordt vermeld dat de foto’s naar je arts opgestuurd werden. Je kan deze bij een volgend bezoek meenemen. Er wordt gewezen op het belang deze foto’s zorgvuldig te bewaren en ze bij het volgende screeningsonderzoek mee te
nemen naar de radioloog. Er wordt uitgelegd dat naast het belang om elke twee jaar een ‘screeningsmammografie’ te laten nemen, het belangrijk is om regelmatig je borsten zelf te onderzoeken omdat sommige borstkankers (nog) niet zichtbaar zijn op de mammografie. Dit zelfonderzoek kan door de borsten zelf te bekijken en te bevoelen. Dit gebeurt best maandelijks op een vast tijdstip. Het beste tijdstip hiervoor is een aantal dagen na het einde van de menstruatie. Als je niet meer menstrueert,
kies je een willekeurige dag, bv de eerste dag van de maand. Indien je zelf veranderingen ziet of voelt (een knobbeltje, een recente intrekking van de huid of de tepel, vochtverlies,…), raadpleeg je zo snel mogelijk je arts zodat hij kan nagaan of bijkomend onderzoek aangewezen is. Ook een jaarlijks borstonderzoek door de arts is aangewezen. Uit resultaten in pilootprojecten blijkt dat er bij 95% van de vrouwen geen verdachte afwijkingen zijn en er dus geen verder onderzoek nodig is. Soms
wordt er op de screeningsmammografie toch een afwijking vastgesteld. Dan wordt je gevraagd contact op te nemen met je arts. Bijkomend onderzoek is dan nodig. Daaruit blijkt gelukkig in 90% van de gevallen dat er geen sprake is van borstkanker, maar enkel van een goedaardige aandoening. Indien borstkanker vastgesteld wordt, is een correcte opvolging aangewezen, wat zal gebeuren door je behandelende arts.
§ Je kan met heel wat vragen zeker terecht bij je huisarts of gynaecoloog. § Op de website van de Vlaamse overheid ( www.vlaanderen.be/kanker) kan je ook veel informatie terugvinden. § Verder in deze tekst onder punt 2 vind je een lijst met “Veelgestelde vragen” over het Vlaams bevolkingsonderzoek
naar borstkanker. § Op de lijst in punt 1.1 vind je de gemeenten aangesloten bij het Regionaal Screening Centrum Gent. Indien je gemeente hiertoe behoort kan je de dienst van het Regionaal Screening Centrum Gent contacteren - telefoon: 09/ 240 36 36.
De volgende radiologische diensten in de regio LOGO-Waasland zijn tot de dag van vandaag erkend als mammografische eenheid (dd 30-05-02)
| Zelfstandig radioloog Dr. Guy Luyckx, G. Van Gervenstraat 12 9120 Beveren |
Tel: 03-775 11 11 |
| Dienst Radiologie van het AZ Maria Middelares, Campus St. Anna, Oude Zandstraat 99 9120 Beveren |
Tel: 03-775 98 99 |
| Zelfstandig radioloog Dr. Hilde Durant Dorp-West 27C 9080 Lochristi |
Tel: 09-355 32 22 |
| Dienst Radiologie van het OCMW Stadskliniek Lokeren Lepelstraat 4 te 9160 Lokeren |
Tel: 09-340 81 71 |
| Dienst Radiologie van het AZ Maria Middelares, Campus Maria Middelares, Hospitaalstraat 17 te 9100 Sint-Niklaas |
Tel: 03-760 22 06 |
| Dienst Radiologie van het Algemeen Ziekenhuis Waasland, Campus Stadskliniek, Lodewijk De Meesterstraat 5 9100 Sint-Niklaas |
Tel: 03-760 75 75 |
| Vennootschap Algemene Radiologie Dr. Marian Van Laere, Oeverstraat 59/1 9140 Temse |
Tel: 03-771 27 47 |
De lijst van erkende radiologische diensten die ‘screeningsmammografieën’ nemen in Vlaanderen wordt regelmatig geactualiseerd door de Vlaamse overheid. Die lijst en bijkomende informatie kan je terugvinden op de website www.wvc.vlaanderen.be/kanker.
|
|
|
|
|
Schrijf naar |